Speciale tekens typen: é, ë, €, © en ™ op elk toetsenbord
Speciale tekens zijn tekens die niet direct op je toetsenbord staan, zoals letters met accenten (é, ë, ï), het euroteken (€) en tekens als ©, ® en ™. Je kopieert ze hierboven, of typt ze zelf: met de toetsenbordindeling US-International, met Alt-codes op Windows of met ingedrukt houden op de Mac.
Speciale tekens zijn letters en symbolen die je niet met één toets typt: é, ë, ï, ç, €, ©, ® en ™. In het Nederlands heb je ze vaker nodig dan je denkt, van café en ideeën tot coördinatie en naïef. Hieronder lees je per systeem hoe je ze typt. Heb je er maar één nodig, kopieer hem dan gewoon uit de lijst bovenaan.
Snel speciale tekens kopiëren
| Teken | Gebruik | Alt-code (Windows) | Kopiëren |
|---|---|---|---|
| é | café, één | Alt + 130 | |
| ë | ideeën, België | Alt + 137 | |
| ï | naïef, egoïst | Alt + 139 | |
| € | euro | Alt + 0128 | |
| © | copyright | Alt + 0169 | |
| ® | geregistreerd merk | Alt + 0174 | |
| ™ | handelsmerk | Alt + 0153 |
De Alt-codes komen uit het overzicht van Microsoft Support. Houd Alt ingedrukt, typ de cijfers op het numerieke toetsenblok (met Num Lock aan) en laat Alt los. De cijfers boven de letters werken niet.
Speciale tekens met het US-International toetsenbord
In Nederland zijn de meeste toetsenborden QWERTY met de Amerikaanse indeling. Zet je in Windows de indeling Verenigde Staten (internationaal) aan, dan typ je accenten met zogenoemde dode toetsen. Je drukt eerst op het accentteken en daarna op de letter:
| Je typt | Resultaat | Voorbeeld |
|---|---|---|
| ' en dan e | é | café |
| " en dan e | ë | ideeën |
| " en dan i | ï | naïef |
| ` en dan e | è | crème |
| ^ en dan e | ê | enquête |
| ' en dan c | ç | reçu |
Met de rechter Alt-toets (AltGr) krijg je in dezelfde indeling nog meer: AltGr + 5 geeft €, AltGr + C geeft ©, AltGr + R geeft ® en AltGr + S geeft ß.
Instellen
Open in Windows 11 Instellingen > Tijd en taal > Taal en regio, klik bij je taal op de opties en voeg het toetsenbord Verenigde Staten (internationaal) toe. Met Windows-toets + Spatie wissel je tussen indelingen.
Let op apostrofs. Wil je alleen een ‘ of ” typen, druk dan na het teken op de spatiebalk. Anders wordt ‘auto’ ineens áuto’. Bij auto’s gaat het wel goed, omdat er geen s met accent bestaat.
AZERTY in Vlaanderen
Op het Belgische AZERTY-toetsenbord staan veel accenten al op een toets. De é zit op de 2, de è op de 7, de ç op de 9 en de à op de 0, allemaal zonder Shift. Het euroteken typ je met AltGr + E. Voor ë en ï gebruik je de dode toets met het trema (¨): eerst die toets met Shift, dan de letter.
Op de Mac en je telefoon
Op een Mac houd je een lettertoets ingedrukt, bijvoorbeeld de e. Er verschijnt een menuutje met é, è, ë, ê en meer; kies met de muis of met het cijfer eronder. Zo beschrijft Apple Support het ook.
Daarnaast heeft de Mac dode toetsen met Option. Apple noemt als voorbeeld Option + N gevolgd door a voor ã. Welke combinaties er nog meer zijn, zie je in de Toetsenbordweergave: houd daar Option of Option + Shift ingedrukt en de dode toetsen lichten op.
Op iPhone en Android werkt het net zo: houd de letter ingedrukt en schuif naar het juiste accent. Voor € houd je op veel toetsenborden het dollarteken of de valutatoets ingedrukt.
In Word: Alt + X
Word heeft een extra truc. Typ het Unicode-codepunt van een teken en druk op Alt + X. 20AC wordt dan €, 00EB wordt ë. Werkt het niet, typ dan U+ voor de code. Daarnaast zet Word (c) standaard automatisch om naar ©, net als (tm) naar ™, via AutoCorrectie.
De ij typ je trouwens gewoon als i plus j. Er bestaat een losse ligatuur ij (U+0133), maar die wordt afgeraden, omdat zoekfuncties en spellingcontrole hem niet herkennen. Meer over de ij lees je bij alfabet letters en hoofdletters.
Tekentabel en Google Docs
Windows heeft ook een ouderwets maar handig programma: de Tekentabel (typ “tekentabel” of charmap in het startmenu). Daarin zie je alle tekens van een lettertype, kun je er een selecteren en kopiëren, en staat onderin de Alt-code als die er is. In Google Docs kies je Invoegen > Speciale tekens; je kunt daar zoeken op een naam als “euro” of zelfs een teken met de muis tekenen.
Werk je veel met dezelfde tekens, maak dan een snelkoppeling. In Word kan dat via Invoegen > Symbool > Meer symbolen > Sneltoets. Zo wordt bijvoorbeeld Ctrl + Alt + E je vaste combinatie voor €; die is in Word overigens al standaard ingesteld.
Welke tekens horen bij het Nederlands?
- Trema (ë, ï, ü): om aan te geven dat een nieuwe lettergreep begint: ideeën, naïef, reünie.
- Accent aigu (é): voor nadruk (één, dé oplossing) en in leenwoorden (café).
- Accent grave (è): in leenwoorden (crème, scène).
- Aanhalingstekens: „zo” of “zo” met de echte tekens „ (
U+201E) en ” (U+201D) in nette teksten.
Gestileerde letters uit de lettertypen generator ondersteunen accenten ook, al plaatst de generator die als los combinerend teken. Andere tekens zoals pijlen en sterren vind je bij symbolen.
Veelgemaakte fouten
- Alt-code met de bovenste cijferrij. Alleen het numerieke toetsenblok werkt.
- Alt + 130 en Alt + 0130 verwarren. Zonder nul gebruik je de oude DOS-tabel (130 = é), met nul de Windows-tabel (0130 is een laag aanhalingsteken). Kijk dus goed naar de code.
- Per ongeluk accenten met US-International. Vergeet de spatie na een losse ‘ of ” niet.
- De ligatuur ij gebruiken. Typ liever i en j los.
- Accent of trema verwisselen. Ideeën met trema, één met accent aigu. Twijfel je, kijk dan op Taaladvies.net.
Veelgestelde vragen
Hoe typ ik speciale tekens zoals ë op een laptop zonder numeriek toetsenblok?
Gebruik de indeling US-International (” en dan e) of het emojipaneel met Windows-toets + punt, tabblad Symbolen. Op een Mac houd je de e ingedrukt.
Wat is de Alt-code voor het euroteken?
Alt + 0128 op het numerieke toetsenblok. Met US-International is het AltGr + 5, op Belgisch AZERTY AltGr + E.
Waarom krijg ik á als ik een apostrof typ?
Je gebruikt de indeling US-International, waarin ‘ een dode toets is. Druk na de apostrof op de spatiebalk om alleen het teken te krijgen.
Hoe typ ik © en ™?
Op Windows met Alt + 0169 en Alt + 0153, of met AltGr + C voor © in US-International. In Word worden (c) en ™ automatisch omgezet.
Is de ij één speciaal teken?
Je typt de ij als i plus j. Het losse teken ij bestaat wel, maar wordt afgeraden omdat zoeken en spellingcontrole ermee misgaan.
Bronnen
- Microsoft Support: ASCII- of Unicode-tekens invoegen (Alt-codes, Alt+X)
- KbdLayout: United States-International (KBDUSX)
- KbdLayout: Belgisch (punt) AZERTY (KBDBE)
- Apple Support: Tekens met accenten invoeren op de Mac
- Wikipedia: QWERTY – US-International