Comic Sans: geschiedenis, kritiek en goede alternatieven
| Comic Sans MS | Feit |
|---|---|
| Ontwerper | Vincent Connare (Microsoft) |
| Ontwerp gestart | Oktober 1994 |
| Eerst gebruikt in | Microsoft 3D Movie Maker (tekstballonnen) |
| Eerst meegeleverd | Windows 95 Plus!-pakket |
| Bestanden | comic.ttf, comicbd.ttf, comici.ttf, comicz.ttf |
| Gratis alternatief | Comic Neue (2014, SIL OFL) |
Comic Sans is een schreefloos lettertype in de stijl van stripbelettering, in 1994 ontworpen door Vincent Connare bij Microsoft. Het werd eerst meegeleverd met het Windows 95 Plus!-pakket en staat nu op bijna elke Windows-pc. Het is goed leesbaar, maar door de speelse toon ongeschikt voor serieuze teksten.
Comic Sans is een schreefloos lettertype dat lijkt op de handgeschreven letters in stripballonnen. Microsoft-ontwerper Vincent Connare maakte het in 1994. Het staat als Comic Sans MS op vrijwel elke Windows-computer en is een van de bekendste en meest besproken fonts ter wereld.
Hoe is Comic Sans ontstaan?
Connare vertelt het verhaal zelf op de fontpagina van Microsoft Typography. In 1994 zag hij dat Microsoft veel software met stripfiguren aan het ontwikkelen was. Hij wilde een letter die leek op de belettering van grote stripboeken. Volgens Wikipedia nam hij The Dark Knight Returns en Watchmen als voorbeeld.
De directe aanleiding was Microsoft Bob, een vriendelijke startomgeving voor beginners. In een testversie daarvan zag Connare Times New Roman staan, en dat vond hij te formeel voor een programma dat mensen juist op hun gemak moest stellen. Bob was te ver af om het font nog te gebruiken. Comic Sans kwam daarom eerst terecht in Microsoft 3D Movie Maker, voor de tekstballonnen.
Daarna ging het snel. Omdat de gewone variant goed op scherm was afgesteld, leverde Microsoft het mee met Windows 95 (OEM en het Plus!-pakket), Publisher en Internet Explorer. Versie 1.20 werd een van de oorspronkelijke “core fonts for the Web”. Zo stond het font in korte tijd op miljoenen computers.
Ook voor Europese gebruikers is er een weetje. Versie 2.00 werd op 4 maart 1998 aan de core fonts for the Web toegevoegd, en die versie bevat het euroteken, nog voordat de euro als munt werd ingevoerd. Latere Windows-versies kregen steeds nieuwere varianten mee, zoals versie 5.00 in Windows Vista.
Waarom is er zoveel kritiek op Comic Sans?
De kritiek gaat zelden over het font zelf, maar over waar het wordt gebruikt. Comic Sans is gemaakt voor speelse, informele tekst. Op een rouwkaart, een officiële brief of een bord met een waarschuwing voelt het snel ongepast.
- Ban Comic Sans: in 1999 begonnen de Amerikaanse ontwerpers Dave en Holly Combs een campagne tegen het font. Dave Combs zei in 2019 dat de haat inmiddels “out of hand” was geraakt.
- CERN, 2012: bij de presentatie over de ontdekking van het higgsdeeltje gebruikte ATLAS-woordvoerder Fabiola Gianotti Comic Sans op haar dia’s. Dat leverde veel spot op. Op 1 april 2014 grapte CERN dat het al zijn publicaties in Comic Sans zou zetten.
Technisch is er weinig mis mee. Microsoft beschrijft het font als goed leesbaar op scherm, ook in kleine korpsen. Het probleem is vooral de toon: het font klinkt altijd een beetje kinderlijk.
Comic Sans en dyslexie
Je hoort vaak dat Comic Sans goed is voor mensen met dyslexie. De British Dyslexia Association noemt in haar stijlgids uit 2023 Arial en Comic Sans als voorbeelden van schreefloze fonts, omdat letters daarin minder op elkaar gepakt lijken. Andere genoemde opties zijn onder meer Verdana, Tahoma, Century Gothic en Open Sans.
Dat betekent niet dat Comic Sans een speciaal dyslexiefont is of dat één lettertype dyslexie oplost. Volgens dezelfde gids helpen andere dingen ook: een korps van 12 tot 14 punt, ruimere letterafstand en geen cursief of onderstreping. De kenmerken die vaak worden genoemd, zijn de duidelijk verschillende b en d en de ronde a met één verdieping. Laat iemand met dyslexie vooral zelf uitproberen wat prettig leest.
Let op: deze pagina gaat alleen over lettertypekeuze. Voor ondersteuning bij dyslexie kun je het beste terecht bij school, een remedial teacher of een specialist.
Wanneer gebruik je Comic Sans wel?
Comic Sans werkt goed waar je informeel en vriendelijk wilt zijn:
- werkbladen, naamkaartjes en lesmateriaal voor jonge kinderen;
- uitnodigingen voor een kinderfeestje;
- stripballonnen en grappige posters;
- tekst voor lezers die het zelf prettig vinden lezen.
Kies iets anders voor sollicitaties, offertes, scripties, logo’s met een serieuze uitstraling en alles wat met verdriet of veiligheid te maken heeft. Een rustige keuze voor zakelijke tekst is Arial; voor een scriptie vaak Times New Roman.
Alternatieven voor Comic Sans
Comic Neue
Comic Neue is een gratis herinterpretatie van Comic Sans door Craig Rozynski, uitgebracht in april 2014 onder de SIL Open Font License. Hrant Papazian verbeterde later de contouren, spatiëring en kerning. Het staat op Google Fonts, dus je mag het ook zakelijk gebruiken. Het oogt rustiger en minder rommelig dan het origineel.
Comic Sans Pro en andere opties
Monotype bracht in 2011 Comic Sans Pro uit, met onder meer cursief, kleinkapitalen en extra tekens. Dat is een betaald font. Zoek je gewoon een handgeschreven sfeer, kijk dan naar Caveat of een ander font op handlettering. Voor tekstjes op sociale media kun je ook mooie letters kopiëren met de generator, zonder iets te installeren.
Comic Sans MS zelf kun je niet los downloaden: volgens Microsoft wordt het alleen meegeleverd met Microsoft-producten, zoals Windows en Office.
Veelgemaakte fouten
- Comic Sans gebruiken voor serieuze of officiële communicatie.
- Comic Sans downloaden van een onbekende site; het zit al in Windows en Office.
- Aannemen dat Comic Sans bewezen het beste font voor dyslexie is.
- Het font in hoofdletters of vet voor lange teksten zetten, waardoor het druk oogt.
- Vergeten dat een Mac zonder Office het font mogelijk niet heeft; sluit het in of stuur een pdf.
Veelgestelde vragen
Wie heeft Comic Sans ontworpen?
Vincent Connare, typografisch ontwerper bij Microsoft. Hij begon er in oktober 1994 aan.
Waarom haten mensen Comic Sans?
Vooral omdat het vaak wordt gebruikt waar het niet past, zoals in officiële of serieuze teksten. Het font zelf is goed leesbaar.
Is Comic Sans goed bij dyslexie?
De British Dyslexia Association noemt het als voorbeeld van een schreefloos font, naast onder meer Arial en Verdana. Er is geen bewijs dat één lettertype dyslexie oplost; letterafstand en korpsgrootte tellen ook mee.
Kan ik Comic Sans gratis downloaden?
Comic Sans MS wordt alleen meegeleverd met Microsoft-producten zoals Windows en Office. Een gratis alternatief is Comic Neue op Google Fonts.
Wat is het verschil tussen Comic Sans en Comic Neue?
Comic Neue is een gratis herinterpretatie uit 2014 onder de SIL OFL. Het heeft dezelfde sfeer, maar oogt rustiger en strakker.
Bronnen
- Microsoft Typography: Comic Sans MS font family
- Wikipedia: Comic Sans
- Wikipedia: Comic Neue
- British Dyslexia Association: Dyslexia Style Guide 2023